سيدامير سياح

شوراي‌عالي اشتغال ديروز پس از مدت‌ها به رياست رييس‌جمهور محترم تشكيل شد و پرداخت 11 هزار ميليارد تومان را براي ايجاد بنگاه‌هاي جديد يا تقويت سرمايه در گردش بنگاه‌هاي موجود تصويب كرد و توزيع آن را به نظام بانكي سپرد.

اينكه دولت محترم براي ايجاد اشتغال به توزيع بودجه‌هاي دولتي يا منابع بانكي ميان علاقه‌مندان به سرمايه‌گذاري مي‌پردازد، مي‌تواند مفيد باشد؛ اما به نظر مي‌رسد براي ايجاد اشتغال، مسير و سياستي بسيار موثرتر وجود دارد كه به اندازه كافي مورد عنايت دولت قرار نگرفته است. چنانچه دولت محترم به جاي توزيع وجوه ارزان ميان سرمايه‌گذاران،‌ راهبرد «بهبود فضاي كسب‌و‌كار» را برگزيند، نه تنها زمينه را براي حضور سرمايه‌گذاران جديد مهيا مي‌كند، بلكه فشار نسبتا شديد موجود بر توليدكنندگان فعلي هم كاهش مي‌يابد.منظور از «فضاي كسب‌و‌كار»، مجموعه عواملي است كه بر اداره موفق بنگاه‌ها موثرند، اما خارج از كنترل مديران بنگاه‌ها هستند. عواملي نظير قانون كار، كيفيت خدمات قضايي، نوسان در بازار محصول و مواد اوليه، تعداد تعطيلات و ... . مطالعات خارجي و داخلي درباره فضاي كسب‌و‌كار نشان مي‌دهد فضاي كسب‌و‌كار در ايران در مقايسه با رقباي جهاني و منطقه‌اي كشورمان و نيز در مقايسه با وضعيت مطلوب، فاصله بسياري دارد. گزارش 2010 سهولت كسب‌و‌كار بانك جهاني رتبه ايران را در ميان 183 كشور، 137 ام تعيين كرده و نظرخواهي گروه مطالعات كسب‌و‌كار مركز پژوهش‌هاي مجلس هم كه طي دو ماه گذشته با همكاري اتاق‌هاي بازرگاني و اعضاي شوراي بازرگاني و تشكل‌هاي توليدي سراسر كشور تهيه مي‌شود، وضعيت 22 عامل فضاي كسب‌و‌كار در ايران را از حد مطلوب، دور نشان مي‌دهد.اگر دولت محترم براي اشتغالزايي، به جاي توزيع پول ارزان، به بهبود فضاي كسب‌و‌كار همت گمارد، نه نيازي به بودجه‌هاي كلان و فشار به منابع نحيف بانكي خواهد داشت و نه با مشكل نحوه توزيع اين بودجه محدود ميان تقاضاي نامحدود توليدكنندگان و سرمايه‌گذاران مواجه خواهد شد. اگر دولت محترم استراتژي بهبود فضاي كسب‌و‌كار در ايران را طراحي و اجرا كند، ديگر نيازي به تهيه و توزيع پول ارزان ميان متقاضيان اين وجوه (كه شايد سرمايه‌گذار واقعي هم نباشند) نخواهد داشت. اگر فضاي كسب‌و‌كار، امن و سالم و شاداب باشد،‌ كارآفرينان بالقوه بالفعل خواهند شد و نقدينگي سرگردان را به سوي توليد هدايت خواهند كرد.بهبود فضاي كسب‌و‌كار، صرفا يك شعار زيبا و دهان‌پركن نيست، بلكه ترمي علمي با مولفه‌هايي روشن است كه راه نجات اقتصاد ايران از مشكلات موجود را در خود دارد و حل نسبي مشكل اشتغال، يكي از دستاوردهاي آن است.

منبع: روزنامه دنیای اقتصاد، 28/4/1389